สำหรับรถมอเตอร์ไซค์ออโตเมติก (รถสายพาน หรือ Scooter) ระบบขับเคลื่อนด้วย สายพาน (V-Belt) และ เม็ดตุ้มถ่วง (Weight Roller) ทำหน้าที่เสมือนชุดเกียร์และโซ่ของรถโซ่ครับ หากชิ้นส่วนใดชิ้นส่วนหนึ่งเสื่อมสภาพ จะส่งผลให้อัตราเร่งตก อืด กินน้ำมัน หรือร้ายแรงที่สุดคือสายพานขาดกลางทาง
โดยทั่วไปมีกำหนดรอบการดูแลและเปลี่ยนดังนี้ครับ:
- เช็กสภาพตามระยะ: ทุกๆ 8,000 กิโลเมตร
- ระยะเวลาเปลี่ยนใหม่: สายพานควรเปลี่ยนที่ประมาณ 20,000 – 24,000 กิโลเมตร / เม็ดตุ้มถ่วงควรเปลี่ยนที่ประมาณ 15,000 – 20,000 กิโลเมตร (หรือเปลี่ยนพร้อมกันยกชุดชาม)
นี่คือวิธีเช็กอาการและสัญญาณเตือนว่าควรเปลี่ยนตอนไหนครับ
1. วิธีเช็กสภาพ “สายพาน” (V-Belt)
การเช็กสายพานให้ชัวร์ที่สุดต้องเปิดฝาแคร้ง (ฝาครอบสายพาน) ออกมาบิดเนื้อยางดูครับ แต่ก็มีวิธีสังเกตอาการขณะขับขี่ด้วยเช่นกัน
อาการขณะขับขี่:
- ออกตัวสั่นหรือกระตุก: ช่วงที่บิดคันเร่งออกตัว รถจะมีอาการสั่นสะท้านขึ้นมาถึงมือจับหรือพักเท้า เกิดจากสายพานเริ่มหย่อนหรือเนื้อยางแข็งกระด้างทำให้จับชามหน้า-หลังได้ไม่เรียบเนียน
- มีเสียงดัง “จี๊ดๆ” หรือเสียงวี้ด: ดังมาจากห้องสายพาน โดยเฉพาะตอนเช้าหรือตอนเครื่องยังเย็น เกิดจากสายพานหมดสภาพและลื่น (Slip) สีกระทบกับพูลเลย์
- บิดแล้วตื้อ ความเร็วปลายหาย: บิดคันเร่งแล้วรอบเครื่องขึ้นสูง แต่ความเร็วรถไม่ขึ้นตามเนื่องจากสายพานสึกหรอจนหน้ากว้างแคบลง ทำให้สายพานไม่สามารถไต่ขึ้นไปถึงขอบชามสูงสุดได้
การเช็กด้วยตาเปล่า (เมื่อเปิดแคร้ง):
- รอยแตกลายงา: จับสายพานหักงอสวนทางกลับด้าน หากเห็นเนื้อยางด้านในเริ่มแยก แตกเป็นร่องเล็กๆ ต้องเปลี่ยนทันที เพราะเสี่ยงต่อการ “สายพานขาด” สูงมาก
- วัดความกว้างสายพาน: สายพานที่สึกหรอจะมีขนาดหน้ากว้างลดลง (ใช้เวอร์เนียวัดเทียบกับค่ามาตรฐานในคู่มือ) หากบางลงเกิน 1-1.5 มิลลิเมตร ควรเปลี่ยนใหม่
2. วิธีเช็กสภาพ “เม็ดตุ้มถ่วง” (Weight Roller)
เม็ดตุ้มถ่วงบรรจุอยู่ภายในชามใบพัดหน้า ทำหน้าที่เหวี่ยงตัวตามแรงหนีศูนย์เพื่อดันชามให้สายพานเปลี่ยนอัตราทด
อาการขณะขับขี่:
- อัตราเร่งไม่ต่อเนื่อง (บิดแล้วสะดุด): รู้สึกว่าความเร็วรถขึ้นเป็นช่วงๆ บางจังหวะบิดแล้ววูบ บางจังหวะพุ่งกระชาก
- รอบเครื่องค้างแต่รถไม่วิ่ง: บิดคันเร่งแล้วเครื่องครางเสียงดังมาก แต่รถค่อยๆ ไหลออกตัวช้าๆ
- มีเสียงกึกๆ กักๆ ด้านหน้า: มีเสียงเคาะกันของเหล็กด้านในห้องสายพานตอนเดินเบา
การเช็กด้วยตาเปล่า (เมื่อแกะชามหน้าออกมา):
- เม็ดตุ้ม “สึกเป็นเหลี่ยม”: เม็ดตุ้มที่ดีต้องกลมเกลี้ยง 360 องศา เพื่อให้กลิ้งในร่องชามได้อย่างอิสระ หากถอดออกมาแล้วพบว่า เม็ดอมเหลี่ยม มีรอยสึกแบนเป็นหน้าตัด แสดงว่าหมดสภาพแล้ว มันจะไม่กลิ้งแต่จะใช้วิธีไถลแทน ทำให้รถบิดไม่ออกครับ
ข้อแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ
- เปลี่ยนเป็นคู่หู: แนะนำให้เปลี่ยน สายพาน, เม็ดตุ้มถ่วง และพลาสติกประกับชาม (Slide Piece) พร้อมกันทีเดียว เพราะชิ้นส่วนเหล่านี้ทำงานร่วมกันและมีอายุการใช้งานใกล้เคียงกัน การเปลี่ยนทีละชิ้นจะทำให้ชิ้นส่วนเก่าไปกินชิ้นส่วนใหม่ให้พังไวขึ้นครับ
- ระวังน้ำมันและจาระบี: ตอนประกอบชุดชาม ห้ามให้น้ำมันเครื่องหรือจาระบีไปเปื้อนหน้าสัมผัสของชามและสายพานเด็ดขาด เพราะจะทำให้ระบบลื่นและทลายกำลังเครื่องยนต์ทันที
สนใจเรียนเรียนขับรถพร้อมสอบใบขับขี่สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมติดต่อ:
Facebook : สอนขับรถพร้อมสอบใบขับขี่ที่ ไอดี ไดร์ฟเวอร์
Line : @iddrives (มี@ข้างหน้า)
โทรศัพท์ : 083-5161596 หรือ 093-4083377
อีเมล : contact@iddrives.co.th
